فقه الحديث : هرچند صاحب جواهر رحمه الله « سلمان » آورده « 1 » ليكن « سليمان بن خالد » صحيح است . سند روايت چندان تعريفى ندارد « 2 » . از امام صادق عليه السلام روايت مىكند : قاذف ملاعنه را تازيانه مىزنند . آيا « يجلد » ظهور در حدّ جلد دارد يا مقصود تعزير است ؟ اوّلًا : كلمه‌ى قاذف ظهور در حدّ قذفى دارد كه آيه‌ى شريفه‌ى نور مطرح كرده است . ثانياً : روايت حلبى كه در ادامه مىآيد ، مراد از « جلد » را توضيح مىدهد . 2 - وعنه ، عن أبيه ، عن ابن أبي عمير ، عن حمّاد ، عن الحلبي ، عن أبي عبداللَّه عليه السلام ، في رجل قذف ملاعنة قال : عليه الحدّ . « 3 » فقه الحديث : در اين صحيحه ، امام عليه السلام درباره‌ى مردى كه زن ملاعنه‌اى را قذف كرد ، حكم به حدّ نموده است . اين روايت ، روايت گذشته را تفسير مىكند ؛ يعنى حدّ قذف ، بايد هشتاد تازيانه زده شود . 3 - وبإسناده ، عن محمّد بن يحيى ، عن محمّد بن الحسين ، عن صفوان ، عن شعيب ، عن أبي بصير ، عن أبي عبداللَّه عليه السلام ، عن رجل قذف امرأته فتلاعنا ثمّ قذفها بعد ما تفرّقا أيضاً بالزنا ، أعليه حدّ ؟ قال : نعم ، عليه حدّ . « 4 » فقه الحديث : سند اين روايت خوب است . ابو بصير از امام صادق عليه السلام از مردى مىپرسد كه به زنش نسبت زنا داد ؛ و پس از آن ، بين زن و شوهر لعان برقرار شد ؛ بعد از

--> ( 1 ) . جواهر الكلام ، ج 41 ، ص 407 . ( 2 ) . روايت دو سند دارد يكى مشتمل بر « سهل بن زياد » است كه در او اختلاف است ؛ ولى سند ديگر آن حسنه ياصحيحه است . ( 3 ) . وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 442 ، باب 8 از ابواب حدّ قذف ، ح 3 . ( 4 ) . همان ، ص 447 ، باب 13 از ابواب حدّ قذف ، ح 2 .